Als het niet goed gaat

Wanneer het niet goed gaat op je opleiding, school of je stage, is dat niet fijn. Je wilt vást betere cijfers, het jaar halen (net als anderen) en verder komen. Wat kun je dan doen? Belangrijk is: blijf er niet alleen mee zitten. Vraag hulp en kijk samen wat jij nodig hebt om het beter te ‘doen’.

Het beste is om met je mentor/coach van je opleiding te gaan praten. Dat is immers de persoon die volgt hoe het met jou gaat en bij wie je terecht kunt met vragen en problemen. Je mentor/coach kan samen met jou uitzoeken waar je probleem ligt.
Vaak is het fijn om even op een rij te zetten hoe het gaat. Al pratend kom je er soms al achter hoe je dingen anders kunt aanpakken of waar je hulp bij nodig hebt.
Zo nodig kan de mentor/coach je voor extra ondersteuning verwijzen naar iemand binnen of buiten de opleiding (of je stagebedrijf).

Vind je contact leggen met je mentor/coach lastig? Kijk bij > Tips en meer.

Wat is je probleem?
Als bij je mentor/coach of iemand anders) aanklopt, zal die vragen wat je probleem is. Wat is je hulpvraag? Mogelijk weet je dat helemaal niet, daarvoor zoek je juist hulp.
Misschien ben je wel in staat om er van tevoren over na te denken. Waar ligt het aan dat het niet lukt met leren of dat je slechte cijfers haalt?

Kijk eens naar de volgende top 10 en vraag je bij elk punt af: hoe zit dat bij jou? Is dat een deel van je probleem? Hopelijk kan het gegeven advies je dan verder helpen.

1. Heb je problemen met één of twee vakken?
Vraag de docent om extra uitleg of advies. Kijk of een klasgenoot of iemand thuis je kan helpen. Lukt dat niet of helpt het niet genoeg, ga dan met je mentor praten om te kijken wat er verder mogelijk is (zoals bijles of extra begeleiding).

2. Heb je moeite met een bepaald type vakken of type leerstof?
Ga dan na wat het leren van die vakken moeilijk maakt voor jou:
– Komt het door de inhoud van een vak? Begrijp je die wel na veel extra uitleg of oefening?
– Komt het door de manier waarop de stof wordt aangeboden (het boek, de docent)?
– Heeft het te maken met de opdrachten die je ervoor moet doen?
– Vind je het lastig om het leer- of maakwerk te plannen en te organiseren?
Vraag de docent(en) van het vak of je mentor/coach mee te denken over eventuele oplossingen.

3. Kun je je moeilijk concentreren? 
Als je je moeilijk kunt concentreren tijdens de les, bedenk dan eens of dat bij alle lessen zo is. Of zijn er bepaalde lessen of lokalen waar je teveel afgeleid wordt? Bespreek eens met de docent of hij daar iets kan doen of een advies voor je heeft.
Vind je het moeilijk om thuis je aandacht vast te houden bij het leren, bekijk dan of je een rustiger plek kunt opzoeken met weinig afleiding. Werk in afgeronde blokken met regelmatig pauze tussendoor, bijvoorbeeld 5 minuten per uur of per half uur.

Lukt het (bijna) niet om je aandacht bij een onderwerp te houden en de stof op te nemen, ga dan met deze vraag naar je mentor/coach. Geef aan wat je al geprobeerd hebt en of je dit probleem altijd gehad hebt.
Als je (ineens) meer klachten hebt, is er misschien meer aan de hand. Dan is het verstandig dat te laten onderzoeken. Je mentor/coach kan je daarvoor verwijzen naar een zorgfunctionaris of psychologisch medewerker van de school of naar je huisarts.

4. Heb je moeite met lezen en schrijven? 
Als je het lastig vindt om teksten te lezen en te begrijpen, vraag dan eens aan je ouders of iemand die jou al langer van school kent, of je dat altijd gehad hebt. Is er al eens onderzocht of je dyslexie hebt? Bespreek dit zo nodig met je mentor/coach of een zorgfunctionaris van je opleiding.
Gaat het alleen om kleine letters of teksten verder weg die je moeilijk kunt lezen? Dan heb je misschien een bril nodig. Ga dan naar een opticien om je ogen te laten testen.

5. Vind je alle vakken te moeilijk?
Wanneer je merkt dat je bij alle vakken moeilijk mee komt, is dat zeker reden om met je mentor/coach te gaan praten. Of ga naar iemand van je opleiding die met je mee kan denken over wat er aan de hand kan zijn (een zorgmedewerker of loopbaanadviseur). Is het niveau toch te hoog gegrepen, wil je teveel vakken/modules of opdrachten tegelijk doen of speelt er bij jou iets anders waardoor je momenteel niet aan leren toekomt?
Je kunt samen bespreken welke stappen mogelijk zijn om jou te helpen (denk aan extra hulp/begeleiding, minder vakken, testen of je een passend niveau volgt óf doorverwijzing naar schoolmaatschappelijk werk of externe hulp).

 6. Heb je problemen door een beperking of een aandoening?
Misschien heb je een beperking, ziekte of een aandoening waarmee je rekening moet houden bij het leren of op school/stage (zoals een lichamelijke beperking, een leerprobleem of een psychische aandoening als ADHD/ADD of autisme/PDD-Nos).
Zorg dan dat bekend is. Bespreek het met je mentor/coach, eventueel samen met je ouders, zodat er afspraken komen en een plan. Geef aan wat je wel en niet kunt, waar je hulp bij nodig hebt of wanneer het je op school of je stage teveel kan worden (qua lichamelijke of psychische belasting).
Check bij (nieuwe) docenten of ze op de hoogte zijn en geef hen het plan.  Vergeet niet te bedanken voor hun moeite en hun (extra) aandacht.

7. Heb je problemen met de sfeer in de les of op school?
Is er een sfeer in bepaalde lessen of op plekken in de school waar je moeite mee hebt? Vind je het te druk, gedragen anderen zich vervelend of worden er opmerkingen gemaakt waar jij je niet prettig bij voelt? Blijf daar niet mee rondlopen.
Schakel iemand in met wie je dit in vertrouwen kan bespreken en die er iets mee kan doen: je mentor/coach, een zorgmedewerker, vertrouwenscontactpersoon of schoolmaatschappelijk werk.

 8. Heb je problemen bij je stage?
Het kan zijn dat een stageplek je eerst leuk leek, maar dat het toch niet lekker loopt. Misschien is het werk anders dan verwacht of anders dan afgesproken. Heb je problemen met het tempo? Of heb je moeite met het gedrag van klanten of medewerkers van het bedrijf?
Je kunt niet zomaar werkzaamheden weigeren en zeker niet wegblijven van je stage. Daarmee verspeel je het vertrouwen van je begeleider en je kansen op een (betere) stage!

Vraag je stagebegeleider op de werkplek om een rustig moment om even te overleggen; geef dan rustig en beleefd aan wat je dwarszit. Als het over de hele stage gaat, kun je beter contact zoeken met je stagebegeleider van je opleiding of degene die de stage vanuit school geregeld heeft. Vertel wat je moeilijk vindt of wat je niet bevalt. Dan kun je advies krijgen of samen naar een oplossing zoeken.
Geef niet te snel op. Bij elke baan moet je dingen doen die je niet leuk vindt, maar die er nu eenmaal bij horen. Ook daarmee doe je ervaring op en laat je zien dat je kunt doorzetten.

9. Heb je andere problemen?
Er kunnen ook andere problemen zijn waardoor je het moeilijk vindt om (op tijd) op school te komen of je spullen voor elkaar te hebben. Slaap je slecht? Eet je slecht? Heb je lichamelijke klachten of voel je je vaak somber? Kun je niet wennen aan zelfstandig wonen? Heb je problemen met geld, een relatie of een verslaving? Of moet je thuis veel doen van jezelf voordat je de deur uit kunt? Allemaal redenen om snel hulp te zoeken!
Zoek passende hulp via je mentor/coach, een zorgmedewerker, vertrouwenscontactpersoon of (school)maatschappelijk werk. Of ga met je huisarts praten.
Check ook de site Info voor jou; hier vind je goede informatie voor jongeren over gezondheid, je lichaam, relaties, werken, pesten, geweld, verslavingen, gamen en meer.

10. Lukt het niet met de mentor/coach?
Lukt het je niet om hulp te krijgen bij een probleem via je mentor/coach van je opleiding, voel je je door hem/haar niet serieus genomen of is de mentor/coach juist onderdeel van je probleem?
Zoek dan iemand anders met wie je dit in vertrouwen kan bespreken en die er iets mee kan doen: een zorgmedewerker of een vertrouwenscontactpersoon. Wie dit is, kun je vinden in de school/studiegids of op de website. Anders kun je het navragen bij de administratie.

Onthoud dat het helemaal niet gek is dat het wel eens misgaat. Als jongere heb je namelijk heel wat ‘bagage’ nodig om voldoende te kunnen leren en te ‘groeien’.
(Zie ook de pagina hiervoor > Hoe kun jij leren?)

Meer informatie
Info voor jou, kijk eens op deze site met Jongereninformatie onder School & Toekomst.