Tips en meer


arrow-956822_1280Hier vind je tips en uitleg over van alles rond 18 zijn, leren en school/studie, stage lopen, je persoonlijke ontwikkeling en het maken van keuzes.

 

 

Over 18 zijn

Ineens volwassen?
Op je 18e verjaardag krijg je ineens allerlei officiële verantwoordelijkheden op je bordje. Dat betekent natuurlijk niet dat jij je van de ene op de andere dag anders moet voelen of gedragen. Je bent niet in één klap volwassen geworden.
Lees meer
Op papier (volgens de wet) mag je nu meer en anderen verwachten misschien meer van je. Maar het is heel normaal dat je nog niet precies weet wat je wilt en kunt. Bedenk dat 18 echt een “tussenleeftijd” is. Tussen pubers van 15, 16 voel je je vast ouder, wijzer of ‘anders’. En tussen de volwassenen voel je je nog maar een jonkie. Dat is logisch, want je bent nu een jongvolwassene: volwassen, maar nog wel lekker jong.




Prestatiedruk en stress
Ben jij ambitieus? En doe je alles het liefst perfect? Pas dan op voor teveel stress! Dat komt veel voor onder middelbare scholieren, blijkt uit recent onderzoek.
Wanneer is stress gezond? En wat moet je doen om te zorgen dat jij géén burn-out krijgt?
Lees de uitleg en de tips tegen teveel stress >

Over leren en school/studie

‘Zit’ je goed?
Als je een andere opleiding/richting gaat doen, vraag je dan op belangrijke momenten af of je daar goed ‘zit’. Past de inhoud van de opleiding (nog) bij jouw interesse en motivatie? En sluit het niveau aan bij jouw mogelijkheden?Gaat het niet goed of twijfel je of je het aankunt, kijk dan bij > Als het niet goed gaat

Lees meer
Het is belangrijk dat je voldoende uitdaging hebt (te makkelijk is niet motiverend) en dat het niveau in grote lijnen haalbaar voor je is.
Heb je moeite met een beperkt aantal onderdelen, dan kun je daar met extra ondersteuning mogelijk wel doorheen komen, zeker als je gemotiveerd bent voor de opleiding. Als je doorgaans met plezier bezig bent met je opleiding, houd je het het makkelijkste vol.
Vragen hierover kun je het best bespreken met je mentor/coach of een decaan/ leerlingbegeleider of loopbaanadviseur van je opleiding.

 

Wat doet een beperking of aandoening?
In elke groep zitten leerlingen/studenten met een beperking of een aandoening die invloed heeft op hun gedrag op school.

Lees meer
Het kan om een zichtbare (lichamelijke) beperking gaan, maar ook iets dat anderen niet snel zien: denk aan een chronische ziekte waardoor iemand minder energie heeft, een leer- of concentratieprobleem of een psychische aandoening (zoals ADHD/ADD of autisme/PDD-Nos) waardoor iemand bijvoorbeeld meer structuur en rust nodig heeft.
Als jij ook een speciale behoefte hebt vanwege een beperking of aandoening, zorg dan dat die bekend is op school.
– Bespreek het vroeg in het schooljaar met je mentor/coach, eventueel samen met je ouders, zodat er afspraken komen en een plan. Geef aan wat je wel en niet kunt, waar je hulp bij nodig hebt of waar docenten rekening mee moeten houden.
– Check bij (nieuwe) docenten of ze op de hoogte zijn en geef hen zo nodig het plan. Bedank je docenten vooral ook voor hun moeite en hun (extra) aandacht.
– Het kan prettig zijn om klas-/jaargenoten met wie je veel omgaat, ook te vertellen waar je last van hebt en zo nodig hulp te vragen.
– Let ook op als je gaat stagelopen of reizen voor je studie of dáár rekening gehouden kan worden met jouw speciale behoeften.

Jouw manier van leren
Weet je dat er verschillende leerstijlen zijn, dus manieren waarop je het beste leert?
De meeste mensen hebben een voorkeursstijl.

Lees meer
De één wil bijvoorbeeld graag tekst en uitleg op schrift hebben, leest dat door en gaat er dan mee aan de slag. Een ander wil liever een korte mondelinge uitleg of iemand die het voordoet en dan gaan oefenen. Een derde wil het liefst de dingen meteen zelf proberen, gaat gerust experimenteren en zoekt dan op waar hij niet uitkomt.
Ook bij het leren van leerstof zijn er dergelijke verschillen (lang/kort/vaak leren, samen of alleen, met/zonder samenvatting, met/zonder herhaling van oefeningen enz.)

Maak je dus niet ongerust als je klas-/jaargenoten anders werken dan jij.
– Het is goed om uit te zoeken welke manier van leren voor jou het beste werkt.
– Het kan per (soort) vak verschillen hoe je het prettigst leert.
– Het kan ook handig zijn af te wisselen in bijvoorbeeld mondeling/schriftelijk/digitaal leren en alleen/samen oefenen e.d.,

Contact met je mentor/coach
Bij vragen of problemen op school of bij je studie kun je het best aankloppen bij je mentor/coach. Wil je even de tijd hebben, maak dan vooraf een afspraak.

Lees meer
Maar hoe doe je dat, als je het lastig vindt om met je vraag contact te zoeken met je mentor/coach?
Als je eerder contact hebt gehad, kun je op dezelfde manier naar hem/haar toe gaan: door binnen te lopen bijvoorbeeld, te mailen of een berichtje te sturen.
Heb je daar nog geen ervaring mee, kijk dan in de school/studie-informatie hoe je een afspraak kunt maken. Misschien is er een online systeem voor of een speciaal nummer.
Je kunt ook een briefje in het postvak leggen of, als het heel moeilijk is, eventueel een studiegenoot vragen je verzoek om een afspraak door te geven aan jullie mentor/coach.

Als je moet bellen en dat eng vindt, kun je van tevoren je vraag of vragen op een briefje schrijven, zodat je niks vergeet. Noteer direct wat je afspreekt (bijvoorbeeld datum/tijd gesprek, locatie, naam en wie wat zal doen) en zet het in je agenda.

Over stage lopen of een bijbaan

Doe ervaring op
Een stage of een baantje is heel handig om werkervaring op te doen. Je kunt mooi uitproberen hoe het is om ergens aan het werk te zijn en hoe je verschillende soorten werk vindt. Went het snel? Is het na twee weken nog net zo leuk als je dacht? Of ontdek je andere onderdelen van het bedrijf waar je liever iets mee zou willen?

Lees meer
Als het totaal niet is wat je ervan verwachtte, is dat óók waardevol om te ontdekken. Je doet immers ervaring op met werken en alles wat daarbij hoort. Bovendien kun je het op je CV of in je portfolio zetten.

Als het goed gaat bij een stage of een baantje, geeft dat veel zelfvertrouwen. Succeservaringen heb je nodig om erachter te komen welk type werk bij je past en welke richting je op wilt. Daarmee kom je dus al een klein stapje dichter bij je ideale baan!

Goede inzet telt
Als je stageloopt is het extra belangrijk om je goed in te zetten.

Lees meer

– Kom op tijd en houd je aan de afspraken over pauzes.
– Zorg voor een schoon, verzorgd uiterlijk en passende kleding. Vraag eventueel na welke kleding wel of niet gewenst is.
– Gedraag je vriendelijk en beleefd.
– Gebruik je mobiel alleen in de pauze of als er nadrukkelijk toestemming voor is gegeven.
– Laat zien dat je kunt doorwerken, ook als je minder leuke klussen moet doen. Je moet meestal eerst vertrouwen opbouwen voordat je grotere of leuke klussen mag doen.
– Geef het bij de juiste persoon aan als je iets niet snapt of hulp nodig hebt.
– Vraag uit jezelf wat je verder kan doen als je een opdracht af hebt.
– Vraag ook of je het goed doet of wat er beter kan.

Probleem bij je stage
Heb je problemen bij je stage of valt het werk je tegen? Denk dan even goed na hoe je dit aanpakt. Werk zomaar weigeren is niet bepaald slim.

Lees meer
En wegblijven van je stage moet je ook niet doen. Daarmee verspeel je het vertrouwen van je begeleider en je kans op een betere stage!
Ga in overleg met je stagebegeleider bij het bedrijf of van je opleiding.
– Vraag om een rustig moment, zodat hij/zij even tijd voor je heeft.
– Vertel rustig en beleefd wat je moeilijk vindt of wat je tegenvalt. Geef aan wat jij verwacht of eventueel nodig hebt om het werk beter te kunnen doen (bijvoorbeeld meer tijd, één opdracht tegelijk, meer uitleg, meer afwisseling enz.)
– Vraag wat je begeleider hiervan vindt en of er (tijdelijk) iets aan te doen is.
– Spreek een periode af waarna je weer bespreekt hoe het gaat en eventueel nieuwe afspraken kunt maken.
– Probeer het ook te accepteren als er geen verandering mogelijk is. Bedenk dan hoe je de resterende periode zo goed mogelijk afmaakt en ga in gesprek met je begeleider van je opleiding.
Geef in ieder geval niet te snel op. Bedenk dat je op elke werkplek dingen moet doen die je minder leuk vindt, maar die er nu eenmaal bij horen. Ook daarmee doe je werkervaring op. En je laat zien dat je kunt doorzetten en dat is héél belangrijk!

Over persoonlijke ontwikkeling

Die successen van anderen…
Om je heen zie je leeftijdgenoten die al veel bereikt hebben: een mooi diploma, een droombaan, een supercarrière in de sport, een eigen bedrijf, misschien zelfs een huis of een geweldige partner. Om jaloers op te worden?

Lees meer
Tja, sommigen hebben veel talent, pakken hun kansen waar ze kunnen en hebben vaak ook nog eens geluk. De meeste mensen doen er veel langer over en hebben meer stappen nodig om hun ideale plek of “de top” te bereiken.
Achttienjarigen die al aan de (wereld)top staan als sporter, dj of artiest, behoren natuurlijk helemaal tot de uitzonderingen! Want de echte top is maar voor weinigen weggelegd.

Het kan leuk zijn om te zien hoeveel succes zulke jonge idolen hebben. Maar als je weet hoeveel zij er dagelijks voor over moeten hebben om dit leven vol te houden, ben je vast blij dat jij gewoon je eigen gang kunt gaan!
Jouw leven ontwikkelt zich nu eenmaal in jouw tempo en op jouw manier. Want jouw leven is een combinatie van alles wat bij jou hoort: je achtergrond (je thuis), je karakter, je talenten en mogelijkheden en die combinatie is uniek! Daar horen alle mooie en minder fijne ervaringen ook bij.
Jaloers zijn op de toppers om je heen levert je weinig op. Je kunt wel kijken wat zij gedaan hebben om zo ver te komen.

Keuzes maken
Hoe maak je keuzes die bij jou passen? Hoe weet je nu al wat je later voor werk wilt doen bijvoorbeeld?
Er zijn verschillende manieren om dat te onderzoeken. Probeer het volgende eens:

Lees meer

 

1) Ga bij jezelf na: waar ben je goed in én wat vind je leuk om te doen (op school of in je vrije tijd)? Als je in die twee dingen al een match vindt, heb je al zeker één idee.

2) Vraag eens aan 4 of 5 mensen uit je omgeving (ouders, vrienden, je mentor, goede bekende) aan welke studie of beroep ze het eerst denken bij jou. Denken meer mensen hetzelfde?

3) Heb je een droombaan in je hoofd? Zou je daarvoor willen gaan als die haalbaar is voor jou? Of kun je benoemen welk stukje van die droombaan je zo mooi lijkt? Denk aan werken met mensen of met machines, buiten zijn, vrijheid, een uniform of een eigen bureau, veel verdienen, enz. Dat stukje kun je vast ook op een andere manier bereiken.

4) Stel dat je een test moet doen: je moet een bos inlopen en via een aantal punten aan de andere kant uitkomen. Hoe zou je dat het liefste doen?
Ga jij bijvoorbeeld het liefst alleen op verkenning? Of werk je graag samen?
Zoek jij altijd de kortste weg? Of ga je voor de route met hink-stap-sprongen en uitdagende hindernissen?
Wil je eerst ervaren wat er in alle uithoeken te doen is?
Moet iemand het gebied voor je uittekenen? Of word je liever aan de hand genomen door iemand met ervaring?
Of zie je het bij voorbaat al niet zitten, nog voordat je ergens begonnen bent?
Jouw antwoorden op deze vragen zeggen veel over jouw manier van werken en leren. Schrijf ze op en neem ze mee naar iemand die je kan helpen met kiezen: je decaan of je mentor/coach. Die kan dan beter inschatten wat er bij jou past, wat je valkuilen of je leerpunten zijn en je beter advies geven.

Al die vragen…
Misschien word je gek van vragen van familieleden of bekenden die willen weten of je al… weet welke studie je gaat doen, wat je wilt worden, een baan hebt of verkering…
Ze zijn belangstellend en bedoelen het vaak aardig. Maar als ze teveel vragen of verwachten en jij hebt daar helemaal geen zin in, dan mag je dat gerust vriendelijk afkappen. Je zegt bijvoorbeeld “Nee, ik ben me druk aan het oriënteren. Bedankt voor de belangstelling. Weet u al wat u later wilt gaan doen? ;)” of “Ik twijfel nog tussen geneeskunde, stratenmaken, sportleraar en een dierenwinkel, maar ik laat het u weten wanneer ik zover ben. Aardig dat u het vraagt. Nog koffie?”
(Als je het geen probleem vindt om te vertellen over je plannen, kun je dat natuurlijk gewoon doen. Wie weet kunnen die mensen je helpen aan contacten voor een stage of zo.)

Zoek je praktische tips over geld of verzekeringen, kijk dan bij > 18 Praktisch

Naar boven->